Ιστορικό Ιεράς Μητροπόλεως Μεσογαίας και Λαυρεωτικής

 

H Aποστολική Εκκλησία των Αθηνών αντλεί την αποστολικότητά της από τον Κορυφαίο των Αποστόλων Παύλο, τον Απόστολο των Εθνών. 

Ακολούθως και η τοπική εκκλησία των Μεσογείων, οργανωμένη (σήμερα) στην Μητρόπολη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής, ως θυγατέρα εκκλησία της «περιωνύμου Μητροπόλεως των Αθηνών», αντλεί και αυτή την αποστολικότητά της από τον Απόστολο Παύλο.

 

Η Μητρόπολη Αθηνών μαζί με τις υπόλοιπες εκκλησίες του ελλαδικού χώρου ανήκε διοικητικά στο Πατριαρχείο της Ρώμης μέχρι το 732. Τότε ο εικονονομάχος αυτοκράτορας Λέοντας Γ´ ο Ίσαυρος, για να ταπεινώσει τον Πάπα ο οποίος ήταν εικονόφιλος και προστάτης των κατατρεγμένων ορθοδόξων, του αφαίρεσε τις παραπάνω εκκλησίες που πέρασαν στη δικαιοδοσία της Κωνσταντινούπολης. Έκτοτε παρέμεινε στην δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, μέχρι το 1833, οπότε και ανακηρύχθηκε το «Αυτοκέφαλο» της Ελλαδικής Εκκλησίας.

Στα 1936 ιδρύθηκε η Μητρόπολη Αττικής και Μεγαρίδος στα όρια της οποίας υπήχθη η Δυτική, η Βόρεια και η Νότια Αττική. Τρία χρόνια αργότερα, το 1939, τα όρια της Μητροπόλεως περιορίστηκαν στην περιοχή των Μεγάρων, έτσι και πάλι η βόρεια και η νότια Αττική υπήχθη στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών. Όμως αυτή ήταν μία σύντομη παρένθεση γιατί και πάλι στα 1941 υπήχθη εκ νέου στην Μητρόπολη Αττικής και Μεγαρίδος μέχρι στα 1974, οπότε και ιδρύθηκε η Ιερά Μητρόπολη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής, με πρώτο επίσκοπό της τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη κ. Αγαθόνικο.

To 1974 ιδρύθηκε η Ιερά Μητρόπολη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής, με πρώτο επίσκοπό της τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη κ. Αγαθόνικο.

 

Αποστολική Διαδοχή

 

Στην Ορθόδοξη Εκκλησία ο Επίσκοπος ως διάδοχος των Αποστόλων είναι ο κατεξοχήν ποιμένας της λογικής ποίμνης, δηλαδή της κάθε τοπικής εκκλησίας, και ως εκ τούτου και ο εγγυητής της σωτηρίας του καθενός μέλους της ποίμνης – επισκοπής του.

 
 

Για τον λόγο αυτό, η Εκκλησία θέτει ως απόλυτα κριτήρια κανονικότητας του επισκόπου την ορθότητα της πίστεως και την κανονική (σύμφωνη με τους ιερούς κανόνες) σχέση του με την Καθολική Εκκλησία, δηλαδή:

 

Κριτήρια κανονικότητας Επισκόπου

1. Εκλογή από κανονική επισκοπική Σύνοδο.

 

2. Χειροτονία από τρεις τουλάχιστον κανονικούς επισκόπους.

 

3. Αναγνώριση και αποδοχή του νέου επισκόπου από όλους τους επισκόπους της Καθολικής Εκκλησίας και το ποίμνιο.

 

4. Ενθρόνιση στην επισκοπική του έδρα.

 

Η κανονικότητα αυτή εκφράζεται με τον θεολογικό όρο «Αποστολική Διαδοχή», ο οποίος δηλώνει την συνέχεια των επισκόπων μίας επισκοπής μέσα στο πέρασμα των αιώνων από τους Αποστόλους μέχρι και τον τελευταίο, που ορθοτομούν τον λόγο της Αληθείας.

Χωρίς αποστολική διαδοχή δεν μπορεί να νοηθεί ορθόδοξος επίσκοπος και πολύ περισσότερο Ορθόδοξη Εκκλησία.

 
 

Eπισκοπικός Κατάλογος

 

Α. Ρωμαϊκή Εποχή (έως το 395)

 
 

Επίσκοποι Αθηνών

 
  • Ιερόθεος προ του 52 μ.Χ.
  • Διονύσιος Α´ 52-96
  • Νάρκισσος 117-138
  • Πούπλιος 161-180
  • Κοδράτος περί το 200
  • Λεωνίδας …-250
  • Ολύμπιος
  • Πιστός περί το 325
  • Κλημάτιος 4ος αιώνας
 

Β. Βυζαντινή Εποχή (395-1204)

 
  • Μόδεστος περί το 431
  • Αθανάσιος Α´ 451-458
  • Ανατόλιος περί το 459
  • Ιωάννης Α΄ 5ος αιώνας
  • Ιωάννης Β´ περί το 680
  • Ανδρέας περί το 694
  • Θεοχάριστος περί το 702
  • Μαρίνος περί το 704
  • Ιωάννης Γ´ περί το 714
  • Μελέτιος Α´ μεταξύ 1275-1289
  • Λάζαρος περί το 1300
  • Νεόφυτος Α´ περί το 1336
  • Άνθιμος Α´ …-1366
  • Νικόδημος 1371-…
  • Δωρόθεος Α´ περί το 1387
  • Μακάριος Α´ περί το 1394/5
  • Γερβάσιος περί το 1432
  • Φαντίνος 1440-1443
  • Θεόδωρος περί το 1453
  • Άνθιμος Γ´ 1606-1611
  • Κύριλλος Α´ 1611-1619
  • Μητροφάνης 1619-1620
  • Θεοφάνης Β´ 1620-1633
  • Σωφρόνιος Β´ 1633-1636
  • Δανιήλ 1636-1665
  • Άνθιμος Δ´ 1665-1676
  • Ιάκωβος Α´ 1676-1686
  • Αθανάσιος Β´ 1686-1699
  • Μακάριος Β´ 1689-1693
  • Άνθιμος Ε´ 1693-1699
  • Κύριλλος Β´ 1699-1703
  • Μελέτιος Β´ 1703-1713
  • Ιάκωβος Β´ 1713-1734
  • Ζαχαρίας 1734-1740
  • Άνθιμος ΣΤ´ 1741-1756 το Α´
  • Άνθιμος ΣΤ´ 1760-1764 το Β´
  • Βαρθολομαίος 1764-1771 το Α´
  • Νεόφυτος Δ´ 1771-1775
  • Βαρθολομαίος 1775-1780 το Β´
  • Γαβριήλ Β´ 1781
  • Βενέδικτος 1781-1785 το Α´
  • Αθανάσιος Γ´ 1785-1787 το Α´
  • Βενέδικτος 1785-1797 το Β´
  • Αθανάσιος Γ´ 1797-1799 το Β´
  • Γρηγόριος Δ´ 1799-1820
  • Διονύσιος Β´ 1820-1823
 

Το 732 η Επισκοπή Αθηνών υπάγεται στο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως

  • Γρηγόριος Α´ περί το 780
  • Αδαμάντιος περί το 810
  • Ιωάννης Δ´ περί το 819
  • Θεοδόσιος 9ος αιώνας
  • Υπάτιος 9ος αιώνας
  • Δημήτριος Α´ 9ος αιώνας
  • Γερμανός Α´(αρχιεπίσκοπος) …-841
  • Δημήτριος Β´ 846/857
  • Γαβριήλ Α´ 858/860
  • Γρηγόριος Β´
  • Κοσμάς
  • Νικήτας Α´ 869/870-881
  • Σάββας Α´ περί το 881
  • Αναστάσιος …-889
  • Σάββας Β´ …-914
  • Γεώργιος Α´ …-922
  • Νικήτας Β´ …-927
  • Κωνσταντίνος …-965
  • Φίλιππος …-981
  • Θεοδήγιος περί το 1007
  • Μιχαήλ Α´ περί το 1030
  • Λέων Α´ …-1061
  • Λέων Β´ …-1069
  • Ιωάννης Ε´ περί το 1087
  • Νικήτας Γ´ …-1103
  • Νικηφόρος περί το 1112
  • Γεράσιμος 12ος αιώνας
  • Γεώργιος Β´ περί το 1156/7
  • Νικόλαος Α´ 1166-1172;
  • Μιχαήλ Β´ 12ος αιώνας
  • Θεοφύλακτος 12ος αιώνας
  • Γεώργιος Γ´ περί το 1172
  • Γεώργιος Δ´ …-1180
 

Γ. Περίοδος Λατινοκρατίας (1204-1456)  

 
  • Μιχαήλ Γ´ 1182-1222
  • Μελέτιος Α´ μεταξύ 1275-1289
  • Λάζαρος περί το 1300
  • Νεόφυτος Α´ περί το 1336
  • Άνθιμος Α´ …-1366
  • Νικόδημος 1371-…
  • Δωρόθεος Α´ περί το 1387
  • Μακάριος Α´ περί το 1394/5
  • Γερβάσιος περί το 1432
  • Φαντίνος 1440-1443
  • Θεόδωρος περί το 1453
 

Δ. Περίοδος Τουρκοκρατίας (1456-1822)

 
  • Ισίδωρος περί το 1456
  • Δωρόθεος Β´ περί το 1472
  • Άνθιμος Β´ περί το 1489
  • Νεόφυτος Β´ περί το 1492
  • Λαυρέντιος 1528-1546
  • Κάλλιστος 1550-1564
  • Σωφρόνιος Α´ 1565-1570
  • Νικάνωρ 1574-1592
  • Θεοφάνης Α´ 1592-1597
  • Νεόφυτος Γ´ 1597-1602
  • Σαμουήλ 1602
  • Ναθαναήλ 1602-1606
  • Άνθιμος Γ´ 1606-1611
  • Κύριλλος Α´ 1611-1619
  • Μητροφάνης 1619-1620
  • Θεοφάνης Β´ 1620-1633
  • Σωφρόνιος Β´ 1633-1636
  • Δανιήλ 1636-1665
  • Άνθιμος Δ´ 1665-1676
  • Ιάκωβος Α´ 1676-1686
  • Αθανάσιος Β´ 1686-1699
  • Μακάριος Β´ 1689-1693
  • Άνθιμος Ε´ 1693-1699
  • Κύριλλος Β´ 1699-1703
  • Μελέτιος Β´ 1703-1713
  • Ιάκωβος Β´ 1713-1734
  • Ζαχαρίας 1734-1740
  • Άνθιμος ΣΤ´ 1741-1756 το Α´
  • Άνθιμος ΣΤ´ 1760-1764 το Β´
  • Βαρθολομαίος 1764-1771 το Α´
  • Νεόφυτος Δ´ 1771-1775
  • Βαρθολομαίος 1775-1780 το Β´
  • Γαβριήλ Β´ 1781
  • Βενέδικτος 1781-1785 το Α´
  • Αθανάσιος Γ´ 1785-1787 το Α´
  • Βενέδικτος 1785-1797 το Β´
  • Αθανάσιος Γ´ 1797-1799 το Β´
  • Γρηγόριος Δ´ 1799-1820
  • Διονύσιος Β´ 1820-1823
 

Ε. Νεώτερη Περίοδος (1822-σήμερα)

 
  • Γρηγόριος Δ´ 1827-1828
  • Άνθιμος Ζ´ 1828-1833
  • Χρυσόστομος Α´ 1923-1938
  • Ιάκωβος 1936-1967
  • Νικόδημος 1967-1974
  • Αγαθόνικος 1974-2004
  • Νικόλαος 2004-σήμερα
 

Στις 23 Ιουλίου 1833 πραγματοποιείται η μονομερής ανακήρυξη Αυτοκεφάλου της Εκκλησίας της Ελλάδος και ξεκινά μία περίοδος σχισματικής – μη κανονικής κατάστασης, η οποία ολοκληρώνεται στις 29 Ιουλίου 1850, οπότε και ήρθη το σχίσμα με την απόδοση Αυτοκεφάλου από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.

  • Νεόφυτος Ε´ 1833-1861
  • Μισαήλ Δ´ 1861-1862
  • Θεόφιλος 1862-1872
  • Προκόπιος Α´ 1874-1889
  • Γερμανός Β´ 1889-1896
  • Προκόπιος Β´ 1896-1901
  • Θεόκλητος Α´ 1902-1917 το Α´
  • Μελέτιος Γ´ 1918-1920
  • Θεόκλητος Α´ 1920-1922 το Β´

Στις 31 Δεκεμβρίου 1923 η Μητρόπολη των Αθηνών ανυψώνεται σε Αρχιεπισκοπή

 

Αρχιεπίσκοποι Αθηνών

  • Χρυσόστομος Α´ 1923-1938
 

To 1936 ιδρύεται η Μητρόπολη Αττικής και Μεγαρίδος

 

Μητροπολίτες Αττικής και Μεγαρίδος

  • Ιάκωβος 1936-1967
  • Νικόδημος 1967-1974

Τo 1974 ιδρύεται η Μητρόπολη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής

 

Μητροπολίτες Μεσογαίας και Λαυρεωτικής

  • Αγαθόνικος 1974-2004
  • Νικόλαος 2004-σήμερα