Ιερός Ναός Προφήτη Ηλία Κορωπίου (Στρογγύλη)

Ιερός Ναός Προφήτη Ηλία Κορωπίου (Στρογγύλη)

 

Ο ναός του Προφήτη Ηλία βρίσκεται επί της ομωνύμου οδού στην περιοχή Στρογγύλη, νοτίως και λίγο ανατολικά του Κορωπίου, πάνω σε ένα λόφο, που λόγω του σχήματος του, έχει δώσει το όνομα στην περιοχή. Η κακή κατάσταση σήμερα της οδού Προφήτη Ηλία (συνέχεια της οδού Απόλλωνος) δεν επιτρέπει την απευθείας πρόσβαση από την αρχή της Λεωφ. Βάρης – Κορωπίου. Η προσέγγιση στο ναό γίνεται από τη Λ. Κορωπίου – Μαρκοπούλου ακολουθώντας ένα χωματόδρομο ανάμεσα στους λόφους.

Ο Προφήτη Ηλίας στη Στρογγύλη είναι ένα όμορφο εκκλησάκι των μεταβυζαντινών χρόνων, σε ανθρώπινη κλίμακα, με «ταπεινότερες» αναλογίες από τον ομώνυμο ναό των υψιπέδων του Υμηττού. Υπάρχει μια ισορροπία εξωτερικά ως προς τις τρεις διαστάσεις χωρίς να υπερτερεί αισθητά το κατακόρυφο ή το οριζόντιο στοιχείο.

Ένας πολύ χαμηλός μαντρότοιχος περιτρέχει το εκκλησάκι και οριοθετεί ένα περίβολο με ψηλά πεύκα, που μαζί με το ναό συγκροτούν μια εικόνα γραφικότητας και αφήνουν μια πυκνή σκιά για την ανάπαυση του επισκέπτη.

Σήμερα (2009) το εξωκκλήσι είναι ανοιχτό και επισκέψιμο. Ανήκει στην ενορία της Αναλήψεως. Πανηγυρίζει την ημέρα της εορτής του Προφήτη, την 20η Ιουλίου, με πανηγυρικό εσπερινό και θεία Λειτουργία.

Περιγραφή του Ναού
Το εκκλησάκι έχει τον τύπο του ελεύθερου σταυρού με κυλινδρικό τρούλλο και ημικυλινδρική αψίδα Ιερού με εξισορροπημένες, όπως αναφέραμε τις τρεις διαστάσεις. Σε όλη την περιοχή Μεσογείων, τον ίδιο τύπο με τον Προφήτη Ηλία έχει μόνο η Παναγία Βαραμπά όμως σε αυτήν οι οριζόντιες διαστάσεις είναι συνεπτυγμένες και υπερτερεί η κατακόρυφη διάσταση. Επίσης στην Παναγία Βαραμπά ο τρούλλος είναι οκταγωνικός και η αψίδα Ιερού ημιεξαγωνική. Άλλος ναός στον τύπο του ελεύθερου σταυρού είναι η Ζωοδόχος Πηγή των Καλυβίων στο Πάνειο όρος, δεν έχει όμως τρούλλο και σε αυτήν κυριαρχεί έντονα το οριζόντιο στοιχείο (ο κατά μήκος άξονας).Το εκκλησάκι έχει τον τύπο του ελεύθερου σταυρού με κυλινδρικό τρούλο και ημικυλινδρική αψίδα Ιερού με εξισορροπημένες, όπως αναφέραμε τις τρεις διαστάσεις.

Ο τρούλος έχει χαμηλές αναλογίες και χαμηλή κωνική στέγη. Οι κύριες αναλογίες του ναού, η μη φροντισμένη τοιχοδομία, ο χαμηλός τρούλλος, τα στενόμακρα παράθυρα σε μορφή πολεμίστρας και η απουσία άλλων ανοιγμάτων χρονολογούν το εκκλησάκι στα χρόνια της τουρκοκρατίας (1), πιθανότατα το 18ο αιώνα.

Στο εσωτερικό του ναού η κατακόρυφη διάσταση αποκτά μεγαλύτερη σημασία, αφού το δάπεδο του ναού είναι χαμηλότερα του εδάφους (κατεβαίνουμε τρία σκαλιά στην είσοδο) και επί πλέον δεν έχουμε συνολική αντίληψη των οριζοντίων διαστάσεων, παρόλο που το νεωτέρων χρόνων μπλε ασβέστωμα του τρούλλου δίνει την αίσθηση χαμηλότερου ύψους.

Ο φωτισμός είναι επαρκής αλλά διατηρεί την εσωτερικότητα του χώρου και εισέρχεται από τα 4 στενόμακρα παράθυρα του τρούλλου όπως και από ένα παρόμοιο παράθυρο του νοτίου τοίχου (στη νότια κεραία του Σταυρού).
Το τέμπλο είναι κτιστό λίγο πιο μέσα από την αρχή της ανατολικής κεραίας και η Αγία Τράπεζα επίσης κτιστή (στοιχεία που χαρακτηρίζουν τους ναούς της όψιμης τουρκοκρατίας).

Εσωτερικός Διάκοσμος
Ο εσωτερικός διάκοσμος διασώζει μερικές τοιχογραφίες καλής τέχνης του 18ου αιώνα, που φαίνονται σύγχρονες με την αρχική κατασκευή του μνημείου (1), την Πλατυτέρα στην κόγχη, στο τέμπλο την Παναγία ένθρονη και τον Χριστό ένθρονο, δεξιά και αριστερά του τέμπλου ένα άγγελο και στην αρχή της νότιας κεραίας του σταυρού τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Οι τοιχογραφίες νοτίως της Ωραίας Πύλης έχουν φθαρεί στο κάτω μέρος. Φαίνεται ότι παλιότερα το εσωτερικό της εκκλησίας ήταν κατάγραφο αλλά σήμερα οι τοιχογραφίες έχουν εξαφανιστεί κάτω από τα αλλεπάλληλα ασβεστώματα.

Βιβλιογραφία:
(1) Μπούρας Χαρ.- Ανδρεάδη Ρ.- Καλογεροπούλου Α., Εκκλησίες της Αττικής, Αθήνα 1969 σ. 16